Stomatologia

Stomatologia zachowawcza

Kiedy zawiedzie profilaktyka, kiedy pomimo skrupulatnego mycia, nitkowania i płukania nie udało się zapobiec powstawaniu próchnicy, pozostaje jedna opcja – borowanie i wypełnienie ubytków. Współczesne narzędzia dentystyczne oraz środki znieczulające sprawiają, że borowanie nie jest już horrorem. Mimo to, trudno byłoby chyba znaleźć osobę, która dobrowolnie i z przyjemnością poddałaby się takiemu zabiegowi.

„Plomba” to nic innego jak wypełnienie ubytku próchniczego. Przed założeniem plomby należy oczywiście usunąć wszystkie chorobowo zmienione tkanki, aby zatrzymać rozwój próchnicy. Samo słowo „plomba” ma swoje korzenie w starożytnym Rzymie. Aulus Cornelius Celsus, rzymski medyk jako pierwszy (a przynajmniej jeden z pierwszych) zalecał wypełnianie ubytków ołowiem (łac. plumbum).

Stomatologia oferuje bardzo szeroki zakres substancji używanych do wypełniania ubytków. Idealna plomba powinna być przede wszystkim wytrzymała, estetyczna oraz nieszkodliwa dla zdrowia. Stosowane przez lata plomby z amalgamatu spełniają bez najmniejszych wątpliwości tylko pierwszy warunek. Ich walory estetyczne, ze względu na ciemny kolor, pozostawiają wiele do życzenia. Jeśli chodzi o wpływ na zdrowie człowieka, zdania są podzielone – z amalgamatu uwalnia się wprawdzie szkodliwa rtęć, ale jej ilości są śladowe.

Obecnie najbardziej popularne i najpowszechniej stosowane są różnego rodzaju materiały kompozytowe utwardzane światłem specjalnej lampy stomatologicznej.

leczenie-kanaloweLeczenie kanałowe to zabieg polegający na usunięciu chorych tkanek (miazgi) z komory i kanałów zęba i zastąpieniu ich specjalnymi (obojętnymi dla organizmu) materiałami wypełniającymi. Lecenie kanałowe to bez wątpienia hasło, na dźwięk którego wielu pacjentów ogarnia paniczny strach. Z jednej strony leczenie kanałowe to rzeczywiście poważna sprawa - zabieg bardziej skomplikowany niż proste usuwanie próchnicy i wstawianie plomb. Z drugiej jednak strony ten rodzaj leczenia umożliwia zachowanie na długie lata zębów, które w innym wypadku należałoby prędzej czy później usunąć.

Tak naprawdę zła sława leczenia kanałowego wynika raczej z przeszłości, kiedy rzeczywiście tego rodzaju zabiegi bywały bolesne i wiązały się ze znacznym ryzykiem późniejszych komplikacji. Obecnie dzięki rozwojowi technologii stomatologicznej oraz powszechnie stosowanym znieczuleniom miejscowym, leczenie kanałowe nie jest ani bolesne, ani specjalnie ryzykowne.

W zależności od rodzaju zmian chorobowych, leczenie kanałowe może zakończyć się na jednej wizycie lub koniecznych będzie ich kilka.Jeżeli mamy do czynienia z zakażeniami i tzw. „ropą” w kanałach korzeniowych, konieczne będzie stosowanie środków, które zdezynfekują kanały, a co za tym idzie przygotują je do zabiegu wypełnienia.Odpowiednie oczyszczenie kanałów to kwestia kluczowa. Tylko przy pełnej sterylności możemy liczyć na długotrwały pozytywny efekt leczenia kanałowego.

Przy podejmowaniu decyzji o tego typu leczeniu pacjenci często tak naprawdę nie mają wyboru. Jeśli nie liczyć ekstrakcji całego zęba, leczenie kanałowe jest jedyną metodą gwarantującą ustanie przykrych dolegliwości wiążących się ze stanem zapalnym (bólu, obrzęków, nadwrażliwości itp.).

Z oczywistych względów wyrywanie zębów nie może być prawdziwą alternatywą dla leczenia kanałowego. Warto trzymać się zasady „ratujmy, co się da” – skoro wyleczone kanałowo zęby mogą służyć nam jeszcze przez długie lata, po co się ich pozbywać i niepotrzebnie inwestować w protezy czy implanty?

Stomatologia estetyczna

Celem stomatologii estetycznej (kosmetycznej) jest przywrócenie naturalnego oraz estetycznego wyglądu naszym zębom oraz twarzy. Efekt taki można uzyskać poprzez odpowiednią zmianę kształtu, ustawienia lub barwy naszych zębów.

Stomatologia estetyczna jest dziedziną interdyscyplinarną stomatologii, w jej skład wchodzi profilaktyka (usuwanie kamienia nazębnego oraz osadów nazębnych, fluoryzacja), stomatologia zachowawcza (leczenie próchnicy i wypełnianie widocznych ubytków materiałami w kolorze zębów), protetyka (korygowanie kształtu zębów, odbudowa koron zębów oraz korygowanie braków w uzębieniu) implantologia (wstawianie sztucznych zębów w miejsce braków uzębienia) oraz ortodoncja (korygowanie ustawienia zębów oraz rysów twarzy).

Jednakże najczęściej pojęcie stomatologii estetycznej utożsamiane jest z zabiegami wybielania zębów, piaskowania i usuwania kamienia nazębnego oraz zabiegami związanymi ze zmianą kształtu pojedynczych zębów (tzw. licówki).

wybielanie-zebowWybielanie zębów – to zabieg coraz częściej przeprowadzany w gabinetach stomatologicznych. Obowiązująca moda, presja ze strony otoczenia lub po prostu chęć posiadania nieskazitelnie białego uśmiechu skłania ludzi do poddania się temu całkowicie bezpiecznemu zabiegowi. Wybielanie zębów jest zabiegiem estetycznym, który nie pogarsza odporności zębów, nie prowadzi do zniszczenia szkliwa, nie osłabia w żaden sposób zębów.

Przebieg wybielania zębów jest uzależniony od technologii używanej przez stomatologa. Powoli odchodzi się od stosowania wybielania nakładkowego, przy którym dentysta wykonuje specjalne odlewy (nakładki) dla pacjenta do używania w domu. Obecnie dominują zabiegi wspomagane specjalnymi lampami lub laserem. Cały zabieg trwa zwykle kilkadziesiąt minut. Warto pamiętać, że przed przystąpieniem do zabiegu należy wyleczyć próchnicę i usunąć wszelkie zanieczyszczenia z powierzchni zębów (kamień nazębny, osady itd.).

piaskowaniePiaskowanie zębów – to jeden z podstawowych profilaktycznych i estetycznych zabiegów przeprowadzanych w gabinetach dentystycznych. Polega na usuwaniu wszelkich osadów z zębów za pomocą tzw. piaskarki, czyli specjalnego urządzenia, które kieruje strumień piasku dentystycznego na zęby.

Piaskowanie zębów można traktować jako regularny zabieg profilaktyczny, ale tylko wtedy, kiedy na zębach rzeczywiście występuje osad. W zależności od trybu życia i stanu uzębienia, piaskowanie przeprowadza się nawet co kilka miesięcy. Szczególnie często zabiegowi piaskowania powinni poddawać się palacze oraz osoby pijące dużo kawy i herbaty. Częstsze piaskowanie zaleca się także po założeniu aparatu ortodontycznego. Piaskowanie stosuje się także jako zabieg przygotowujący przed wybielaniem zębów oraz jako uzupełnienie skalingu (zabiegu usuwania kamienia nazębnego).

Piaskowanie zębów ma sens nie tylko z estetycznego punktu widzenia. Usuwając osady z zębów, w szczególności z trudno dostępnych miejsc, do których nie zawsze możemy dostać się szczoteczką, przeciwdziałamy rozwojowi szkodliwych bakterii. Zatem to właśnie dotarcie do trudno dostępnych miejsc oraz usuwanie miejscowych przebarwień stanowią największą zaletę piaskowania.

Piaskowanie zębów nie jest bolesne, ale pacjenci są narażeni na niewielki dyskomfort. Wynika on głównie z możliwości krótkotrwałego podrażnienia dziąseł. Niektórzy pacjenci skarżą się też na nieprzyjemny smak piasku dentystycznego (jest on słonawy, z dodatkiem substancji smakowych, najczęściej imitujących cytrynę).
Piaskowanie zębów jest zabiegiem całkowicie bezpiecznym, a wszelkie niedogodności i ewentualne podrażnienia ustępują zwykle w ciągu kilku godzin po zabiegu.
Kompleksowe czyszczenie zębów powinno obejmować piaskowanie, ale najpierw należy zastosować skaling, czyli usuwanie kamienia np. przy pomocy ultradźwięków. Po obu tych zabiegach często zaleca się również lakierowanie zębów.

scalingScaling – zabieg usuwanie kamienia nazębnego (zmineralizowana, odkładająca się płytka nazębna, powstająca z resztek jedzenia, produktów przemiany materii bakterii znajdujących się w jamie ustnej, a także z substancji obecnych w ślinie) za pomocą specjalnej końcówki (scalera) emitującej ultradźwięki. Końcówka scalera przyłożona do powierzchni złogów nazębnych wprowadzana jest w ruch drgający z bardzo wysoką częstotliwością, co powoduje odpadanie kamienia.

Scaling ultradźwiękowy powinien być przeprowadzany 1-2 razy w roku (w zależności od indywidualnej diety oraz higieny). Konieczność wykonania zabiegu określa lekarz podczas przeglądu jamy ustnej.

Zabieg nie jest bolesny, jednak osoby szczególnie wrażliwe mogą odczuwać niewielki dyskomfort. W przypadku występowania chwilowej nadwrażliwości zębów po scalingu, lekarz może przeprowadzić zabieg lakierowania który jednocześnie zlikwiduje nadwrażliwość, a zarazem wzmocni oczyszczone powierzchnie zębowe przed wystąpieniem ubytków próchnicowych.

Scaling ultradźwiękowy nie jest zalecany osobom posiadającym wszczepiony rozrusznik serca oraz kobietom w ciąży. Jeśli lekarz stomatolog stwierdzi w takim przypadku konieczność wykonania scalingu, zabieg może zostać przeprowadzony przy użyciu narzędzi ręcznych.

Prawidłowe i regularne oczyszczanie kamienia chroni przed obniżaniem się dziąseł i odsłanianiem szyjek zębowych, a przede wszystkim znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia parodontozy i utraty zębów.

licowkiLicówki – są rozwiązaniem stosowanym w stomatologii estetycznej, ale bywają pomocne także przy uzupełnianiu niewielkich uszkodzeń i ukruszeń zębów. Zgodnie z modą na estetyczny i nieskazitelny uśmiech, zakładanie licówek staje się coraz bardziej popularnym zabiegiem dentystycznym.

Licówka to nic innego jak cienki płatek naklejany na widoczną część zęba. Wykonany jest najczęściej z porcelany. Służy do ukrycia estetycznych defektów zębów. Licówki są w stanie zamaskować i uzupełnić jedynie niewielkie uszkodzenia zębów. W przypadku większych braków konieczne jest stosowanie innych rozwiązań, m.in. koron protetycznych.

Licówki zakłada się po odpowiednim przygotowaniu zęba (szlifowaniu szkliwa) w przypadku zębów o wątpliwych walorach wizualnych, np. przy trudnych do usunięcia przebarwieniach, nieprawidłowym kształcie itd. oraz przy zębach w niewielkim stopniu uszkodzonych mechanicznie.

Należy pamiętać o tym, że zabieg założenia licówki wiąże się z ingerencją w zdrowy ząb. Dlatego też większość dentystów sceptycznie podchodzi do licówek w przypadkach, kiedy zadowalający efekt wizualny można uzyskać przy pomocy wybielania.